این متن اندرز سید احمد الحسن (عليه السلام) به تک تک آن دسته از انصار بزرگوارش است که به مناظره و بیان حق برای مردم روی میآورند:
«به .... و به تمام کسانی از انصار حضرت مهدی (عليه السلام) (خدا حفظشان کند) که به مناظره میپردازند
بسم الله الرحمان الرحیم
و الحمد لله رب العالمین
و صلی الله علی محمد و آل محمد الائمة و المهدیین و سلم تسلیماً کثیرا
السلام علیکم و رحمة الله و برکاته
از شما خواهش میکنم که بر خدا توکل کنی، توکلی حقیقی با همهی قلبت؛ و بر فهم و درکت تکیه ننمایی، بلکه خود را برای خدای سبحان خالص کنی تا جایی که خود را نبینی بلکه او را نظارهگر باشی؛ فقط او را! در آن هنگام خدا با زبان تو سخن میگوید و آنچه را که بخواهد به وسیلهی تو میگوید و به واسطهی تو حقش را ظاهر میگرداند.
برحذر باش از این که غَرّه شوی یا به خود گمانها ببری. «(با تکبر، از مردم روی مگردان و با خودپسندی بر زمین راه مرو، زیرا خدا هیچ نازخرامندهی فخرفروشی را دوست ندارد)» (لقمان: ۱۸). از کجا آمدهای، مبداء تو کجا است و سرانجام تو به کجا ختم میشود؟ اگر تو خویشتن را یاد کردی و از خدایت غفلت ورزیدی، در ظلمت هستی و مبداء تو «نطفه» و فرجام تو نیز «جسدی» خواهد شد که اگر به خاک سپرده نشود، کسانی که امروز با آنها زندگی میکنی، آرزو میکردند که ای کاش تو نبودی؛ و اگر خدا را یاد کردی و از جمله کسانی بودی که در هر لحظه و هر آنی به یاد خدا هستند، تو نور و روح قدسی میشوی که فرشتگان او را مسح میکنند و با نزدیک شدن به او، به آن تبرک میجویند. در آن هنگام مبداء و منتهای تو خداوند سبحان که بسی برتر و والاتر است، خواهد بود. در کار خود نظاره کن، و در حال خود بیاندیش و بنگر که کدام یک میخواهی باشی.
خداوند سبحان و تعالی شما را دوست میدارد و لذا اگر از یاد او غفلت بنمایید و چنین بپندارید که شما با خویشتن خویش و با قدرت خودتان توانا هستید و غالب، او شما را برای شیطان وانمیگذارد تا بر شما چیره گردد، بلکه متذکر و متنبهتان میسازد، همان طور که پیشینیان شما را با شکست و عجز در برابر دشمنان و کفار، متذکر ساخت و تنبیه نمود. آری شما اُحُد و حنین را به یاد میآورید؛ آن هنگام که مسلمانان پنداشتند میتوانند به وسیلهی خودشان به پیروزی دست یابند، و از یاد خدا غافل شدند، و خداوند به آنها رحم فرمود و ایشان را به وجود سبحانش متذکر ساخت، و این زمانی بود که خداوند طعم شکست و ناکامی را به آنها چشاند؛ از آن رو که پیروزی حقیقی، پیروز شدن بر نفس و اخلاص برای خداوند متعال است. میفرماید: «(خدا شما را در بسیاری از جاها یاری کرد و نیز در روز حنین، آن گاه که انبوهی لشکرتان شما را به شگفت آورده بود ولی برای شما سودی نداشت و زمین با همهی فراخیش بر شما تنگ شد و بازگشتید و به دشمن پشت کردید)» (توبه: ۲۵).
مبادا به خاطر نصرتی که محقق ساختهای، خوشحال و سرمست شوی، مگر این که خرسندی شما به خاطر پیروز شدن دین خدا باشد، و نه برای خودت و به خاطر خودت، و این سخن خدای متعال را به یاد آر که فرمود: «(سرمست مباش، زیرا خدا سرمستان را دوست ندارد)» (قصص: ۷۶) و نیز فرمود: «(تا بر آنچه از دستتان میرود اندوهگین نباشید و به آنچه به دستتان میآید شادمانی نکنید و خدا هیچ متکبر خودستایندهای را دوست ندارد)» (حدید: ۲۳).
خداوند شما را به صواب راهنمایی کند (تسدید کند)! و بدانید کسی که خواهان چیزی باشد، خودش را برای رسیدن به آن آماده میسازد. پس شما همگی چونان بنیانی پولادین باشید و توان خود را بسیج کنید، و خویشتن را با علم و عمل مجدانه و اخلاص برای خدای سبحان آماده نمایید. بر شما باد به پاکیزگی و نماز و دعا! خداوند شما را توفیق دهد و به صواب، رهنمون گردد (تسدید نماید) و به نصرتی شکستناپذیر یاری کند! حداقل قبل از هر مناظره و مقابله، غسل کنید، غسل توبه، تا در حالی به عرصهی رزم وارد شوید که از گناهان خویش خارج گشته باشید. پس از هر مناظره نیز دو رکعت نماز شکر برای خدای سبحان به جا آورید تا او بر شما رحم آورد و از فضل خودش بر شما بیافزاید: «(و پروردگارتان اعلام کرد که اگر مرا سپاس گویید، بر نعمت شما میافزایم، و اگر کفران کنید، بدانید که عذاب من سخت است)» (ابراهیم: ۷). و چه عظیمْ نعمتی است که شما جزو بندگان شاکری باشید که خداوند در ملأ اعلی مدح و ثنایتان گفته است: «(ای خاندان داوود، شکرگذار باشید و اندکی از بندگان من سپاسگزارند)» (سباء: ۱۳)
مذنب مقصر
احمد الحسن - رمضان المبارک ۱۴۳۱ ه ق».
* * *